Met de term constipatie bedoelt men de opstapeling van stoelgang in het colon (de dikke darm). Katten die dit probleem hebben gaan te weinig op de kattebak en hebben het moeilijk om stoelgang te maken.

Oorzaken van constipatie

De voornaamste reden waarom katten geconstipeerd geraken, is uitdroging (deshydratatie). Ter hoogte van de dikke darm wordt veel water geabsorbeerd uit het verteringsstelsel, om elders in het lichaam opnieuw te gebruiken. Hoe meer de kat uitgedroogd is, hoe meer water er uit de darmen gehaald wordt en hoe harder de stoelgang wordt. Deze harde stoelgang kan maar moeilijk doorheen de dikke darm passeren.

Andere redenen voor constipatie zijn obstructies (verstoppingen) van de dikke darm, bijvoorbeeld door vernauwingen van de darm, vreemde voorwerpen of tumoren. Soms is het bekkenkanaal zelf vernauwd na een breuk van het bekken, bijvoorbeeld na een auto-aanrijding. Na herstel van de breuk is het bekkenkanaal, waar de dikke darm doorheen loopt, vaak nauwer geworden. Hoe langer deze situatie aanhoudt, hoe minder actief de dikke darm wordt (men spreekt dan van een ‘megacolon’).

Constipatie kan zelfs ontstaan wanneer de kat weigert op de kattebak te gaan omdat de kattebakvulling niet naar de zin is van de kat (verkeerde soort of te vuil).

Tenslotte kan een inactief colon (megacolon) ook ontstaan wanneer er een probleem is met de bezenuwing van de dikke darm zelf. De darm raakt hierdoor verlamd en erge constipatie is het gevolg.

Hoe herken ik constipatie bij mijn kat?

Geconstipeerde katten zitten vaak langere tijd op de kattebak (of buiten), zonder dat er veel stoelgang achterblijft. Voor de eigenaar valt het meestal snel op dat er geen of eventueel een beetje zeer harde stoelgang in de bak ligt. Als het constipatieprobleem lang duurt dan stopt de kat vaak met eten en kan zelfs braken. Uitdroging en zwakte volgen vanzelf.

Diagnose

Door te voelen in de buik kan de dierenarts vaststellen dat er te veel en te harde stoelgang in de darmen aanwezig is. Indien nodig wordt ook een bloed- en/of urine-onderzoek uitgevoerd om een mogelijke oorzaak van de constipatie te ontdekken.

Een radiografie van de buik toont hoeveel stoelgang er is, of er eventueel een obstructie is door vreemd materiaal, of misschien een vernauwing van het bekkenkanaal.

Doorgedreven onderzoek via endoscopie (waarbij met een kleine camera in de dikke darm wordt gekeken) kan nodig zijn om vernauwingen of tumoren binnenin de darm op te sporen.

Behandeling

Geconstipeerde katten hebben vaak een vloeistoftherapie (met baxter) nodig, aangezien ze meestal uitgedroogd zijn. In ernstige gevallen is een darmspoeling nodig, met of zonder verdoving, zodat de stoelgang kan verwijderd worden uit de dikke darm.

Het is belangrijk dat de kat veel water opneemt: vers drinkwater moet altijd klaar staan, en het kan nuttig zijn de voeding over te schakelen op blikvoer in plaats van droge brokken. Aan het eten zelf kan ook een laxatief toegevoegd worden.

Ook heel belangrijk is de onderliggende oorzaak te achterhalen waarom de constipatie ontstaan is.In geval van een vernauwing, een kleine tumor of een vernauwing van het bekkenkanaal, kan een operatie het probleem verhelpen, vooral als de constipatie nog niet lang bezig is. De behandeling van een megacolon is moeilijker: met behulp van medicatie en aangepaste voeding wordt geprobeerd de stoelgang makkelijker te laten passeren. Helpt dit niet, dan is er ook een mogelijkheid om een deel van de dikke darm via operatie weg te nemen. Katten die deze operatie ondergaan hebben in het begin last van diarree, maar na enkele weken past het lichaam zich meestal aan en heeft de kat opnieuw normale stoelgang.

Prognose

In de meeste gevallen kan een constipatieprobleem onder controle gehouden worden met behulp van de juiste voeding en medicatie, soms levenslang.

Ligt een tumor aan de basis van het probleem, dan is de prognose echter vrij slecht.

Preventie

Het is moeilijk om constipatie te voorkomen. Wel is het heel belangrijk het probleem snel te herkennen en onmiddellijk te behandelen, vooraleer de dikke darm blijvende schade heeft opgelopen.